AI માં વપરાતા જરૂરી શબ્દો (Essential AI Terminology)

AI ની દુનિયામાં કેટલાક શબ્દો વારંવાર વપરાય છે. આ શબ્દોને સમજવા ખૂબ જરૂરી છે. ચાલો સરળ ગુજરાતીમાં સમજઈએ:

૧. અલ્ગોરિધમ (Algorithm)

કોઈપણ સમસ્યાને ઉકેલવા અથવા કામ પૂરું કરવા માટે AI સિસ્ટમ જે સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ નિયમોનું પાલન કરે છે, તેને અલ્ગોરિધમ કહેવાય છે.

સરળ ઉદાહરણ: તેને તમે કોઈ વાનગી બનાવવાની રેસીપી સમજી શકો છો. જેમ રેસીપીમાં લખેલું હોય તેમ પગલાં ભરીને વાનગી બને, તેમ અલ્ગોરિધમના પગલાંથી મશીન કામ કરે.

૨. મોડેલ (Model)

જ્યારે AI સિસ્ટમને ડેટામાંથી શીખવી દેવામાં આવે, ત્યારે તે તૈયાર થયેલું 'મગજ' એટલે મોડેલ. આ મોડેલ પોતાના શીખેલા જ્ઞાનનો ઉપયોગ કરીને નિર્ણયો લે છે.

૩. ડેટાસેટ (Dataset)

ચિત્રો, લખાણ અથવા નંબરો જેવી માહિતીનો સંગ્રહ, જેનો ઉપયોગ AI મોડેલને શીખવવા (ટ્રેન કરવા) માટે થાય છે.

• સારા પરિણામ માટે ડેટાસેટની ગુણવત્તા અને કદ ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે.
• જેમ બાળકને શીખવાડવા માટે ચોપડીઓ જોઈએ, તેમ AI ને શીખવાડવા માટે ડેટાસેટ જોઈએ.

૪. ટ્રેનિંગ (Training - તાલીમ)

AI મોડેલને ડેટાસેટ આપીને શીખવવાની પ્રક્રિયા, જેથી તે પેટર્ન ઓળખી શકે અને સાચા નિર્ણયો લઈ શકે.

સરળ ઉદાહરણ: આ બિલકુલ એવું છે જેમ કોઈ વિદ્યાર્થી પરીક્ષા માટે અભ્યાસ કરે છે અને તૈયાર થાય છે.

૫. ઇન્ફરન્સ (Inference - અનુમાન)

જ્યારે ટ્રેન થયેલું AI મોડેલ નવી, અજાણી માહિતી પર પોતાના શીખેલા જ્ઞાનનો ઉપયોગ કરીને કોઈ જવાબ આપે કે ભવિષ્યવાણી કરે, તેને ઇન્ફરન્સ કહેવાય છે.

---

આ પાંચ શબ્દો AI ઇકોસિસ્ટમનો પાયો છે. ભવિષ્યમાં જ્યારે પણ તમે AI વિશે વાંચશો, ત્યારે આ શબ્દો વારંવાર તમારી સામે આવશે.